Kto może ogłosić upadłość konsumencką i jakie warunki trzeba spełnić?

Rosnące raty kredytów, zaległe rachunki, pisma z sądu i telefon od komornika – dla wielu osób to moment, w którym pojawia się pytanie o realną drogę wyjścia z zadłużenia. Jednym z rozwiązań przewidzianych przez prawo jest upadłość konsumencka. Warto wiedzieć, kto może z niej skorzystać i jakie wymogi trzeba spełnić.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to postępowanie skierowane do osób fizycznych, które stały się niewypłacalne. Oznacza to, że trwale utraciły zdolność do regulowania swoich wymagalnych zobowiązań. Procedura ta jest uregulowana w przepisach prawa upadłościowego. Jej celem jest oddłużenie osoby prywatnej poprzez likwidację majątku lub ustalenie planu spłaty wierzycieli. Po wykonaniu ustalonych obowiązków możliwe jest częściowe albo całkowite umorzenie pozostałych długów.

Kto może skorzystać z upadłości konsumenckiej?

Z tej formy oddłużenia mogą skorzystać osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Dotyczy to zarówno osób zatrudnionych na umowie o pracę, jak i pracujących na umowach cywilnoprawnych, bezrobotnych czy emerytów. Prawo dopuszcza także możliwość złożenia wniosku przez byłych przedsiębiorców, pod warunkiem że przed jego złożeniem zakończyli działalność. W przypadku osób, które prowadziły działalność, możliwość złożenia wniosku o upadłość konsumencką ma nie tylko dłużnik, ale również wierzyciel, pod warunkiem podjęcia odpowiednich kroków prawnych przed upływem jednego roku od wykreślenia firmy z ewidencji podmiotów gospodarczych.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką?

Podstawowy warunek to trwała niewypłacalność. Sąd bada, czy brak spłat nie jest chwilowy i czy sytuacja finansowa dłużnika rzeczywiście uniemożliwia regulowanie zobowiązań. Co ważne, aby ogłosić upadłość, nie ma obowiązku posiadania majątku. Nawet osoba, która nie dysponuje żadnymi wartościowymi zasobami, może złożyć wniosek. Składa się go do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania. Opłata wynosi 30 zł.

Jakie długi można objąć upadłością konsumencką?

Zakres zobowiązań objętych postępowaniem upadłościowym w przypadku konsumentów jest szeroki. Najczęściej są to:

kredyty bankowe,
pożyczki pozabankowe,
zaległości wobec urzędu skarbowego,
nieopłacone składki ZUS,
rachunki za media,
długi wobec osób prywatnych.

Nie wszystkie należności podlegają jednak umorzeniu. Wyłączone są z niego m.in.:

alimenty,
renty o charakterze odszkodowawczym,
grzywny sądowe,
zobowiązania celowo ukryte przed sądem.

Te trzeba regulować niezależnie od postępowania. W praktyce oznacza to, że upadłość może znacząco ograniczyć ciężar zadłużenia, ale nie zwalnia z każdego obowiązku finansowego.

Jak przebiega proces składania wniosku o upadłość konsumencką?

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia formularza w sądzie lub za pośrednictwem systemu elektronicznego, w czym pomóc może adwokat w Jarosławiu. Dokument powinien zawierać:

wykaz majątku,
listę wierzycieli,
wysokość zobowiązań,
opis przyczyn zadłużenia.

Na podstawie wniosku następnie sąd analizuje przedstawione informacje i wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości albo oddala wniosek. Jeśli zapadnie decyzja o jej ogłoszeniu, wyznaczany jest syndyk, który obejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika. W kolejnym etapie może dojść do sprzedaży składników majątku. Następnie sąd ustala plan spłaty wierzycieli, który trwa zwykle od 3 do 7 lat. W szczególnych przypadkach możliwe jest umorzenie zobowiązań bez ustalania planu spłaty.

Jakie są skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej dla dłużnika?

Z chwilą ogłoszenia upadłości wstrzymane zostają postępowania egzekucyjne. Komornik nie może prowadzić dalszych zajęć na dotychczasowych zasadach. Majątek dłużnika wchodzi z kolei do masy upadłościowej i jest zarządzany przez syndyka. Oznacza to utratę samodzielnej kontroli nad nim. Dotyczy to również majątku wspólnego małżonków. Część wynagrodzenia pozostaje wolna od zajęcia – co najmniej kwota minimalnego wynagrodzenia. Dane o postępowaniu trafiają do rejestrów, co może utrudnić zaciąganie kredytów w przyszłości. Najważniejszym skutkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest jednak możliwość oddłużenia. Po wykonaniu planu spłaty pozostałe zobowiązania mogą zostać umorzone.

To warto wiedzieć o upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka to sądowa procedura dla trwale niewypłacalnych osób fizycznych.
Wniosek mogą złożyć osoby nieprowadzące działalności gospodarczej oraz byli przedsiębiorcy po jej zamknięciu.
Postępowanie obejmuje większość zobowiązań finansowych, z wyjątkiem m.in. alimentów i grzywien.
Po realizacji planu spłaty możliwe jest częściowe lub całkowite umorzenie długów.

FAQ

Czy trzeba mieć majątek, aby ogłosić upadłość konsumencką?

Nie. Brak majątku nie wyklucza możliwości złożenia wniosku do sądu.

Czy przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką?

Nie, konieczne jest wcześniejsze wykreślenie przedsiębiorcy z ewidencji podmiotów gospodarczych.

Czy upadłość usuwa wszystkie długi?

Nie. Nie obejmuje m.in. alimentów, grzywien sądowych oraz niektórych odszkodowań.